Najstarsze fortyfikacje w Polsce

– Odkryliśmy najstarsze fortyfikacje na ziemiach polskich – mówi dr Mirosław Furmanek z Instytutu Archeologii Uniwersytetu Wrocławskiego, który wspólnie z archeologiem Arturem Rapińskim i studentami Uniwersytetu Wrocławskiego od czterech lat przekopuje ulokowane na pagórku stanowisko kryjące osadę wczesnych rolników.

Stanowisko znajduje się w Dzielnicy, wiosce gminy Cisek na Opolszczyźnie. Około 5,5 tys. lat p.n.e. osiedli tam osadnicy z kręgu tzw. kultury ceramiki wstęgowej rytej

Miejsce było dość bezpieczne. Z jednej strony rozległa równina pozwalała na obserwację kilkudziesięciu kilometrów powierzchni, a z drugiej dolina Odry uniemożliwiała niezauważone przybycie obcych.

Przybysze postawili domy dla siebie i dobytku. Szerokie na około 10 metrów i długie w zależności od wielkości rodziny i ilości inwentarza. Ściany wznieśli z plecionki oblepianej gliną i przyozdobili je malowanymi wzorami.

W kilkaset lat po założeniu osady z nieznanych nam bliżej powodów postanowili ją ufortyfikować. Stworzyli system rowów, „którego przejście można porównać do wędrówki po labiryncie. Bliżej osady zbudowali nieckowaty rów. Kilka metrów przed nim kolejny, łukowaty, który wcale nie jest równoległy do tego pierwszego. Można przejść między nimi suchą stopą, bo nie mają postaci okręgów, ale tylko pod warunkiem, że wie się, w którym miejscu jest to możliwe”.

– To najstarsza ufortyfikowana osada na ziemiach polskich. Będziemy ją badać magnetometrem, co pozwoli nam poznać przebieg umocnień. Trudno jednoznacznie wyrokować, jaka była jej rola, bo stanowisko archeologów nie jest jak zawsze jednoznaczne. Niektórzy uważają, że takie fortyfikacje miały znaczenie symboliczne, gdyż oddzielały przestrzeń zamieszkałą od obcej, niezamieszkałej. Oczywiście kryło się za tym magiczne myślenie – mówi dr Furmanek.

Archeolodzy znaleźli też dowody na współpracę między mieszkańcami osady, a żyjąymi po drugiej stronie Odry łowcami-zbieraczami.

U rolników znaleźli krzemienne narzędzia łowców-zbieraczy, u których z kolei natrafili na ceramikę rolników. Wymiana nie sprowadzała się jednak tylko do przedmiotów. Do sąsiadów przechodziły też kobiety.

Więcej w Gazecie Wyborczej Opole. Do artykułu dołączono galerię zdjęć.

OGŁOSZENIA
Historia i Media zaprasza do konkursu na interpretacje historycznych fotografii. Konkurs jest organizowany we współpracy z wydawnictwem PWRSA i magazynem “Zabytki Heritage”. Do wygrania album ze zdjęciami Jana Bułhaka, nestora polskiej fotografii, reprodukcje jego prac oraz zestawy magazynu “Zabytki Heritage”. Konkurs trwa do 13 września 2008 roku. Szczegóły.