Mastodonty, DNA i najdłuższe kły świata

Ząb mastodonta znaleziony w 1999 roku na Alasce okazał się być dla naukowców niezwykłym darem losu. Dzięki temu, że tysiące lat leżał zakonserwowany w wiecznej zmarzlinie genetycy z Max Plank Institute w Lipsku zdołali pozyskać z niego kompletne mitochondrialne DNA tych wymarłych dawno temu krewniaków słoni. Jest to osiągnięcie niezwykłe, gdyż ząb ma około 50-130 tysięcy lat. Zazwyczaj tak stare DNA ulega rozpadowi i udaje się uzyskać jedynie jego fragmenty.

Odczytanie mtDNA mastodonta pozwoliło zaś naukowcom odtworzyć dzieje słoni i mamutów. Badania genetyków wykazały, że słonie afrykańskie odzieliły się od mastodontów już około 7,6 mln lat temu, a 900 tysięcy lat później wyodrębniły się słonie indyjskie oraz mamuty. Dotąd sądzono, że wydarzenia te miały miejsce znacznie poźniej. Naukowcy podkreślają, że uzyskane daty doskonale pasują do dat oddzielenia się goryli od wspólnego przodka szympansów i ludzi oraz późniejszego rozdzielenia się przodków ludzi i szympansów. Ich zdaniem ta synchroniczna ewolucja naczelnych i trąbowców może świadczyć o wpływie czynników klimatycznych na wyodrębnianie się nowych gatunków.

Rekonstrukcje amerykańskich mastodontów w Lubbock w Teksasie
Autor: pschemp. Zdjęcie na licencji Creative Commons Attribution ShareAlike 2.0

Mastodonty pojawiły się we wczesnym miocenie. Opanowały prawie cały świat: żyły w Afryce, Azji, Ameryce i Europie. Szczątki jednego z europejskich mastodontów odkryli właśnie w północnej Grecji holenderscy i greccy paleontolodzy. Najbardziej imponującym znaleziskiem są niezwykle długie kły zwierzaka – jeden ma 5 metrów długości, a drugi 4,6. Zdaniem znalazców to najdłuższe kły trąbowców jakie kiedykolwiek znaleziono. Właściciel kłów miał ok. 3,5 metra wysokości i ważył 6 ton.

Mastodonty wymarły w Europie 2-3 miliony lat temu. Najdłużej przetrwały w Ameryce, gdzie wyginęły dopiero 10 tysięcy lat temu być może z winy człowieka.

O odczytaniu mtDNA mastodonta napisały m.in. National Geographic i BBC. O najdłuższych kłach świata napisało BBC.