Chińskie pismo ma 8000 lat?

Mamy dowody świadczące, że chińskie pismo narodziło się około osiem tysięcy lat temu – twierdzą chińscy naukowcy, którzy badają ryty skalne w Damaidi w północno-środkowej części kraju. Jeśli mają rację, to chińskie pismo byłoby najstarszym na świecie, gdyż uznawane powszechnie za najstarsze pismo klinowe z Mezopotamii ma niewiele ponad pięć tysięcy lat.

Ryty w Damaidi odkryto w latach 80. ubiegłego wieku. Na powierzchni 15 kilometrów kwadratowych zidentyfikowano ponad osiem tysięcy rysunków, przedstawiających między innymi ciała niebieskie, bogów i sceny polowania. Chińscy specjaliści doszukali się w nich aż dwóch tysięcy indywidualnych symboli. Wiele z nich ma bardzo mocno przypominać późniejsze znaki chińskiego pisma.

Dotąd za najstarszy przykład chińskiego pisma uznawano znak wyryty około 4500 lat temu na kawałku ceramiki znalezionym w Pingliangtai.

Informacja podana mediom przez chińskich naukowców budzi we mnie wiele wątpliwości. Samo podobieństwo znaków do późniejszego pisma nie dowodzi, że znaki te również były pismem. Wśród abstrakcyjnych symboli* jakimi kilkanaście tysięcy lat temu ludzie pokrywali jaskinie w Europie Zachodniej są znaki prawie identyczne do liter naszego alfabetu. Bez wysiłku można wskazać o, w, i, v, m, p, b, t czy d. Jednak raczej nikt nie twierdzi, że mamy do czynienia z pismem, choć w jaskini La Pasiega niektórzy naukowcy dopatrzyli się nawet krótkiej inskrypcji mającej około 10 tysięcy lat.

„Inskrypcja” z kantabryjskiej jaskini La Pasiega

Hipoteza o istnieniu w prehistorycznej Europie systemów pisma była popularna pod koniec XIX wieku. Najbardziej znanym jej zwolennikiem był francuski badacz jaskiń Edouard Piette. Uznał on m.in., że otoczaki z wymalowanymi symbolami, które znalazł w jaskini Mas d’Azil we Francji są elementami takiego wczesnego systemu pisma. Znalazł wśród nich nawet pierwowzory współczesnych liter i cyfr. Jednak inni badacze odrzucili jego twierdzenia. Zadecydował brak istotnych cech typowych dla jakiegokolwiek pisma, m.in. częstego powtarzania się znaków i zasad szeregowania.

Dużo częściej jako wczesne pismo uznaje się znaki wyryte na tabliczkach z rumuńskiej Tartarii i bułgarskiej Gradesznicy, które mają około 6 tysięcy lat. W tabliczkach z Tartarii dopatrzono się nawet podobieństwa do mezopotamskich klinów. Jednak znaków tych jest zbyt mało, by można było z całą pewnością stwierdzić, czy są częścią jakiegoś pisma, czy tylko przypadkowymi symbolami.

* Więcej znaków symbolicznych spotykanych we francusko-kantabryjskiej sztuce jaskiniowej znajdziecie w książce Martina Kuckenberga „Pierwsze słowo” na stronie 118.

Tags: