Potomek neandertalczyka i homo sapiens?

Przebadanie szczątków prehistorycznego człowieka, które znaleziono w Rumunii w 1952 roku, przyniosło sensację. Czaszka, żuchwa i łopatka sprzed 30 tysięcy lat mają zarówno cechy homo sapiens (człowieka współczesnego) jak i neandertalczyka.

Odkryte w jaskini Pestera Muierii (Wielkiej Matki) w południowo-zachodniej Rumunii kości już w chwili znalezienia zadziwiły rumuńskich naukowców. Nie wiedzieli jak je sklasyfikować i nie umieścili ich w spisie odkrytych prehistorycznych szczątków. Dlatego przez lata świat nauki nie miał o nich pojęcia. Dopiero niedawno kości ponownie odkryto i przebadano. Wyniki badań opublikowało właśnie czasopismo „Proceedings of the National Academy of Sciences”.

Naukowcy nie mają wątpliwości, że czaszka, żuchwa i łopatka należały do tego samego osobnika. Zdaniem autorów artykułu w „PNAS” kości są dowodem, że neandertalczyk i homo sapiens współżyli ze sobą i mieli potomstwo.

Pierwszy raz takie poglądy stały sie popularne, gdy w 1998 roku odkryto w Portugalii mające 24 500 lat szczątki chłopca, który miał cechy obu gatunków. Jednak później hipoteza o współżyciu straciła wielu zwolenników, gdyż badania genetyczne kilka razy wykazały, że w naszych genach nie ma w ogóle, bądź jest bardzo mało śladów po neandertalczykach.

Neandertalczycy najpewniej wykształcili się w Europie z homo erectus około 300-200 tysięcy lat temu. Mieli grubsze kości od homo sapiens i bardziej prymitywną budowę (np. charakterystyczne dla praludzi wydatne wały nadoczodołowe), ale wielkością mózgu nam nie ustępowali. Opanowali całą Europę. Dotarli także na Bliski Wschód. Tam zetknęli się z pochodzącymi z Afryki homo sapiens, którzy następnie około 40 tysięcy lat temu wkroczyli do Europy. Najpóźniej 16 tysięcy lat po tym zdarzeniu neandertalczycy całkowicie zniknęli.

Powody ich zniknięcia, to jedna z największych tajemnic prehistorii. Od dawna próbuje się ją wyjaśnić tym, że neandertalczycy nie podołali zmianom klimatycznym, albo konkurencji ze strony homo sapiens, którzy mieli lepsze narzędzia i byli inteligentniejsi. Jednak zdaniem części naukowców neandertalczycy, choć trochę prymitywniejsi, byli równie dobrze przystosowani do życia jak homo sapiens.

Szczątki z Portugalii i Rumunii nasuwają inne wyjaśnienie tej tajemnicy. Neandertalczycy mogli zniknąć, bo wymieszali się z homo sapiens. Oba gatunki współżyjąc ze sobą mogły zlać się w jeden, w którym najwyraźniej przeważyły geny homo sapiens i dlatego nie możemy teraz znaleźć neandertalskich śladów w naszym genomie. Naukowcy spekulują też, że potomkowie neandertalczyków i homo sapiens mogli być bezpłodni i dlatego geny naszego kuzyna zniknęły.

Na podstawie National Geographic, BBC i Rzeczpospolitej.