Qumran było wytwórnią ceramiki?

W 1947 roku beduiński pasterz rzucił kamieniem w głąb groty niedaleko ruin starożytnej osady Qumran w Izraelu, by wygonić stamtąd zwierzę z jego stada. Usłyszał dźwięk tłuczonej ceramiki. Zaintrygowany wszedł do środka i znalazł dzbany ze starożytnymi zwojami. W następnych latach w 11 jaskiniach w okolicy Qumran znaleziono około 900 zwojów zawierających żydowskie teksty, głównie religijne. Odkrycie stało się jedną z największych archeologicznych sensacji XX wieku.

Naukowcy, którzy badali zwoje (zwane zwojami z Qumran bądź zwojami znad Morza Martwego), uznali, że ich autorzy należeli do żydowskiej sekty esseńczyków, a Qumran było ich monastyrem. Yizhak Magen i Yuval Peleg, izraelscy archeolodzy, którzy badali ruiny przez ponad 10 lat, ogłosili właśnie, że Qumran nie było monastyrem, ale wytwórnią ceramiki. Świadczą o tym znalezione piece do wypalania ceramiki, naczynia, odrzuty produkcyjne i tysiące kawałków gliny. W porzuconych zbiornikach wodnych mnóstwo jest gliny używanej do produkcji ceramiki. Magen i Peleg uważają ponadto, że skomplikowany i niespotykany w regionie system wodny w Qumran został prawdopodobnie zaprojektowany na potrzeby produkcji ceramiki.

Zdaniem izraelskich archeologów wytwórnia zaczęła działalność około sto lat przed zniszczeniem Qumran przez Rzymian, co miało miejsce w 68 roku p.n.e., podczas tłumienia żydowskiego powstania.

– Związki między Qumran, a jaskiniami i zwojami to hipoteza pozbawiona jakichkolwiek realnych archeologicznych podstaw – napisał dr Magen w artykule w ostatnim wydaniu Biblical Archaeology Review. Obaj naukowcy opisali też wyniki swoich badań w opublikowanej w tym roku książce “The Site of the Dead Sea Scrolls: Archaeological Interpretations and Debates”.

Nie pierwszy raz naukowcy podważają interpretację Qumran jako esseńskiego monastyru. Różni specjaliści uznawali ruiny za pozostałość ufortyfikowanej willi, osady rolniczej bądź placówki handlowej. Podważane jest też autorstwo esseńczyków. Coraz powszechniejszy jest pogląd, że zwoje pisali autorzy z różnych żydowskich grup oraz że pochodziły one z Jerozolimy, a w jaskiniach koło Qumran zostały ukryte podczas wojny z Rzymianami.

Zdaniem Magena być może jedynym co łączy Qumran ze zwojami są dzbany, w których ukryto starożytne manuskrypty. Prawdopodobnie pochodziły z qumrańskiej wytwórni.

Na podstawie The New York Times.

Czytaj też: Latryna dowodem na obecność esseńczyków w Qumran.